دوشنبه, 05 تیر 1396 |

صندوق جمعیت ملل متحد

در سال 2011 جمعیت جهانی به هفت میلیارد نفر رسید واین امر نشان دهنده‌ی رشد سریع جمعیت در سطح جهانی است. از آنجا كه رشد سریع جمعیت بشر را با مشكلات بسیار از جمله افزایش میزان فقر، مرگ ومیر مادران و كودكان، مشكلات بهداشتی و كمبود منابع طبیعی مواجه می سازد، مطالعه‌ی جمعیت جهانی از جهات بسیار می تواند حائز اهمیت باشد.

در مقاله‌ی زیر برآنیم به مسئله‌ی جمعیت جهانی و چگونگی مواجهه‌ی جامعه‌ی جهانی با آن بپردازیم. ازاینرو به معرفی صندوق جمعیت جهانی كه یكی از مهمترین سازمانهای تحت پوشش سازمان ملل متحد است می پردازیم و اهداف و برنامه ها وفعالیت های این سازمان را مورد بررسی قرار  می دهیم. پرسش اصلی كه در این مقوله مطرح می شود این است كه آیا صندوق جمعیت ملل متحد درایران توانسته است به اهداف و برنامه های خود جامه‌ی عمل بپوشاند؟ فرضیه ای كه در این مقاله مطرح می شود این است كه با در نظر گرفتن فعالیتهای صندوق و نحوه‌ی همكاری ایران باآن این سازمان توانسته است تا حد زیادی برنامه های خود را درایران به اجرا بگزارد. این مقاله می تواند برای كسانی كه مایل به آشنایی با برنامه ها و نحوه‌ی فعالیت صندوق جمعیت ملل متحد در ایران می باشند سودمند باشد.

1. صندوق جمعیت ملل متحد

صندوق جمعیت ملل متحد در سال 1969تأسیس شد. این صندوق بزرگترین منبع مالی بین المللی برای برنامه های جمعیت، تنظیم خانواده، بهداشت و تولید مثل است و با سازمان های غیر دولتی در بسیاری از كشورهای جهان همكاری دارد. این صندوق در واقع آژانس توسعه‌ی بین المللی است كه به ترویج حقوق زنان، كودكان و مردان جهت دستیابی به فرصت های برابر در زمینه‌ی بهداشت، درمان و برخورداری از یك زندگی سالم می پردازد. این صندوق به كشورهای عضو سازمان ملل كه مایلند برنامه های ویژه ای جهت كاهش فقر اجراكنند و همچنین برنامه هایی جهت تنظیم خانواده و جلوگیری از شیوع بیماری هایی همچون اچ آی وی( ایدز) دارند، اطلاعات وداده های مربوط به جمعیت و برنامه ریزی هایی جهت كاهش فقر ارائه می دهد. این صندوق همچنین به كشورها كمك می كند تا داده ها و اطلاعات مربوط به جمعیت را كه می تواند به كشورها در درك روندها‌ی جمعیتی كمك كند، گرد آوری و تجزیه و تحلیل كنند ودولتها را تشویق می كند كه نیازهای نسل های آینده و مردمان امروز را به شمارآو رده و به آن توجه كنند. www. unfpa. org))

1. 1. اهداف

اهداف صندوق جمعیت ملل متحد عبارتند از تنظیم خانواده در سطح جهانی، ترویج حقوق باروری، كاهش مرگ و میر مادران، بهبود بخشیدن به زندگی جوانان و زنان، طرفداری از حقوق بشر وبرابری جنسیتی، ارتقاء درك و پویایی جامعه، احترام به زنان و دختران، پیشگیری از بیماری هایی همچون اچ آی وی، و استفاده از نگرش های حساس فرهنگی (همان)

2. 1. فعالیت های جهانی صندوق

برنامه های حمایتی صندوق در چهار منطقه :كشورهای عربی، اروپا وآسیای مركزی، آسیاو اقیانوس آرام، آمریكای لاتین و دریای كارائیب و منطقه‌ی جنوب صحرای آفریقا انجام می شود. این صندوق در حدود 150كشور، ناحیه و سرزمین و از طریق 9گروه خدمات فنی كشوری و 112دفتر فعالیت می كند.

1. 2. 1. كنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه( ICPD)

179 كشور در سال 1994 در كنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه شركت كردند و در آن برنامه‌ی اقدام 20ساله ای را تصویب كردند كه بیشتر بر نیازهاو حقوق افراد تمركز داشت تا برهدفهای جمعیتی. این رویداد تاریخی نوری جدید بر پیوند بین حقوق و بهداشت باروری وسایر جنبه های توسعه تابانید. (www. vista. ir)

2. 2. 1. آرمان های توسعه‌ی هزاره (MDGS)

189 كشور عضو در اجلاس سران هزاره در سال 2000 موافقت كردند در چارچوبی برای پیشرفت متشكل از هشت آرمان توسعه‌ی هزاره به فقیرترین كشورهای جهان كمك كنند. این آرمان هاو هدف های به هم پیوسته حاصل دهه ها تجربه و گفتگو درهمه‌ی سطوح از جمله مجموعه ای از كنفرانس های بین المللی در سالهای دهه ی1990 درباره‌ی جمعیت و توسعه، حقوق بشر زنان و توسعه‌ی اجتماعی، اچ آی وی، وتأمین سرمایه‌ی مالی برای توسعه است. آرمان های توسعه‌ی هزاره به عنون نمونه ای اولیه و الگویی زمان دار ودست یافتنی برای كاهش فقر و بهبود زندگی مردمان- كه همه‌ی كشورها و تمامی نهادهای برجسته‌ی فعال در زمینه‌ی توسعه با آن موافقت دارند - مفید است. این آرمان ها، هدف های ویژه ای برای امید به زندگی، آموزش، مسكن، بهداشت باروری، برابری جنسیتی، آزادی تجارت و محیط زیست تعیین می كند. آرمان های توسعه‌ی هزاره عبارتند از :

 1-ریشه کن کردن فقر شدید وگرسنگی، 2-دستیابی همگانی به آموزش ابتدایی، 3- ارتقا برابری جنسیتی و قدرت دادن به زنان، 4- کاهش مرگ و میر در کودکان، 5-بالابردن سطح سلامتی مادران، 6- مبارزه با اچ. آی. وی. / ایدز، مالاریاوغیره، 7- تضمین پایداری محیط زیست، 8- افزایش مشارکت جهانی برای توسعه.

فعالیت های صندوق جمعیت ملل متحد در زمینه های حقوق و بهداشت باروری، توانمند سازی زنان و مسائل جمعیت از جمله دستاوردهای اصلی در حوزه‌ی آرمان های توسعه‌ی هزاره است. تعهد كنفرانس جمعیت و توسعه و آرمان های توسعه‌ی هزاره وابسته و پیوسته به یكدیگر بوده، متقابلاًهمدیگر را تقویت می كنند. (www. developmentgoal. org)

3. 1. همكاری با ایران

صندوق جمعیت ملل متحد كار با جمهوری اسلامی ایران را در دهه‌ی 1970بر مبنای پروژه ای آغاز كرد. از سال 1990سه برنامه‌ی كامل كشوری با بودجه ای بالغ بر 30 میلیون دلار به اجرا در آمده است. اولین و دومین برنامه‌ی كشوری صندوق جمعیت ملل متحد به مسائل جمعیت و تنظیم خانواده مربوط می شود. سومین برنامه‌ی كشوری بر 5 استان متمركز بود و از آموز ش بهداشتِ باروری به عنوان بخشی از برنامه‌ی درسی آموزشی رسمی و غیررسمی حمایت می كرد وكیفیت خدمات و اطلاعات مربوط به بهداشت باروری را بهبود می بخشید. این برنامه همچنین به ایجاد ظرفیت نهادی برای ادغام مسائل جنسیتی كمك كرد. برنامه‌ی فوق در بخش جمعیت و توسعه، ظرفیت ملی را در زمینه‌ی گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها با كمك به ایجاد یك برنامه‌ی دوره‌ی دانشگاهی فوق لیسانیس در زمینه‌ی جمعیت و توسعه در دانشگاه شیراز تقویت كرد. هدف کلی چهارمین برنامه کشوری، طی دوره ای پنج ساله که در ۲۰۰۵ شروع شد، اعتلای کیفیت زندگی مردم ایران از طریق دسترسی بهتر به مراقبت بهداشت باروری کیفی، بهبود ظرفیت برای نظارت بر پیشرفت به سمت هدف های توسعه بین المللی وتوانمند سازی زنان است. (www. iran. unfpa. org)

مركز آمار ایران به عنوان شریك اجرایی با صندوق جمعیت ملل متحد در برنامه‌ی كاری كشوری ((country Programme Action Planهمكاری می نماید. این برنامه در راستای برنامه‌ی پنجم توسعه‌ی كشور با همكاری صندوق جمعیت سازمان ملل متحد اجرا می شود. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، دانشگاه تهران، مركز امور زنان و خانواده، ریاست جمهوری و سازمان جوانان هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، دیگر شركای این برنامه را تشكیل می دهند. هدف از این برنامه حمایت صندوق جمعیت ملل متحد از برنامه های توسعه‌ی دولت جمهوری اسلامی ایران بوده است. بهداشت باروری، جمعیت و توسعه، زنان و خانوار، سه مورد مهم فعالیت این حوزه را تشكیل می دهند. نشست نمایندگان سازمان های مرتبط با این برنامه به منظور بررسی راهكارها و ضوابط اجرای آن با حضور دكتر اولكی اوز –نماینده‌ی صندوق جمعیت ملل متحد در ایران-در 28 فروردین ماه 1391 برگزار شده است. (amar. org. ir)

3. 1. 1. برنامه‌ی عمل كشوری

برنامه عمل کشوری که همکاری صندوق جمعیت ملل متحد با جمهوری اسلامی ایران را درباره اهداف مشخص شده شرح میدهد، درابتدای سال ۲۰۰۵ آماده و امضاء شد. به دلیل موفقیت های چشمگیر ایران در زمینه جمعیت و بهداشت باروری، صندوق جمعیت ملل متحد برای همکاری در موارد زیر اولویتقائل است:

1-   از بین بردن تفاوت های منطقه ای در شاخص های بهداشت باروری

2-   بهبود کیفیت مراقبت های بهداشت باروری و اجرای برنامه به طور کلی

3-   توجه ورسیدگی به بخش هایی از برنامه عمل کنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه در قاهره که به قدر کافی به آنها توجه نشده ؛مانند بهداشت باروری نوجوانان، اچ آی وی / ایدز، مسائل در حال ظهور مربوط به جمعیت ( سالخورد گی، محیط زیست، شهر نشینی و جنسیت(www. iran. unfpa. org)

 

نتیجه گیری

ازآنجا كه کار صندوق جمعیت ملل متحد ارتباط مستقیمی با مسائلی چون بهداشت و شیوع بسیاری از بیماری ها بویژه بیماری های نوظهوری چون اچ، آی، وی و افزایش فقر دارد، مطالعه و كنترل جمعیت بویژه در كشوری چو ن ایران كه جمعیتی جوان و رو به رشد دارد بسیار حائز اهمیت می باشد. از اینرو همكاری با سازمانی چون صندوق جمعیت ملل متحد می تواند برای كشور ما بسیار سودمند باشد. در پایان شایان ذكر است كه پس از بررسی های به عمل آمده از موارد همكاری ایران با این صندو ق می توان نتیجه گرفت كه صندوق جمعیت ملل متحد در ایران تا حدود زیادی توانسته است به اهداف خود جامه‌ی عمل بپوشاند. امید است بتوانیم در سایه‌ی همكاری با صندوق جمعیت ملل متحد با كنترل جمعیت، شاهد كاهش فقر و بیماری ها و رشد جمعیتی جوان و سالم و كارآمد باشیم.

 

منابع

1-www. iran. unfpa. org

2-www. unfpa. org

3-amar. org. ir

4-www. developmentgoal. org

5-www. vista. ir