شنبه, 03 تیر 1396 |

پان عربیسم و عدم اتحاد سازنده

ملی گرایی عرب که به عقیده ی برخی پژوهشگران از قبل از اسلام و یا عصر نهضت شعوبیه وجود داشته، در حقیقت اعتقاد به زبان،نژاد و فرهنگ واحد عربی است و ایده آل آن رسیدن به یک امت یکپارچه ی عربی و اتحادی قدرتمند بدون مرزهای جغرافیایی ساختگی میان ملت عرب می باشد. اما آنچه که در طول تاریخ رخ داده هربار بیش از پیش فاصله افتادن میان اعراب را نشان می دهد.

از بارزترین و طولانی ترین مسائلی که قدرت زیر سوال بردن پان عربیسم را دارد مسئله ی فلسطین و صهیونیسم است. عدم اتحاد سازنده میان اعراب برای مبارزه با موجودیتی که بخشی از جمعیت آن ها را تهدید به از دست رفتن کامل سرزمینشان می کند و یا اتحاد با دشمنان یکدیگر، با ملی گرایی عربی متناقض است. گذشته از این مورد، جنگ های بین کشورهای عربی نیز با فرض وجود پان عربیسمی قدیمی، بسیار سوال برانگیز است. برای مثال،حمله ی عراق به کویت در 1990 یا حمله ی عربستان به یمن در 2015 که هنوز ادامه دارد. جدای از این ها درگیری هایی که درون کشورهای عربی میان گروه های مختلف اعم از مذهبی و سیاسی به کرات رخ می دهد از جمله وقایعی که در جریان بهار عربی یا بیداری اسلامی به ویژه در مصراتفاق افتاد یا  بحرانی به اسم داعش، از موارد سوال برانگیز دیگر در مقابل پان عربیسم است.

    آنچه که در واقعیت به نظر می رسد این است که اعراب یکدیگر را در چارچوب مرزهای مشخص سرزمینی تعریف می کنند و مسائل مذهبی و سیاسی همواره بر نژاد واحد غلبه داشته است. این مهم را نیز نباید از یاد برد که اکنون در میان عرب زبانان نژادهای مختلف حضور دارند و شاید این نیز یکی دیگر از موارد تضعیف کننده ی پان عربیسم باشد. رقابت میان کشورهای عربی،منفعت گرایی شخصی این کشورها و تلاش برای برتری یافتن بر یکدیگر و یا رهبری سایرین، از موارد تهدید کننده ی یکپارچگی اعراب است. به نظر می رسد امروز از پان عربیسم تنها همان داستان قدیمی عرب و عجم باقی مانده که این نیز به واقع قدرت سازندگی ندارد. 

 

* کارشناس ارشد دانشکده روابط بین الملل


::یادداشت

خرد
آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی 3 هفته پس از کودتای 28 مرداد: ملت شاه را دوست دارد بزرگ‌ترین اشتباه مصدق عدم اطاعت از اوامر شاه بودآیت الله کاشانی روی کار آمدن دولت کودتا را «سبب مسرت» دانست و ضمن تبریک به زاهدی گفت: «جای مسرت است که دولت جناب آقای زاهدی که خود یکی از طرفداران جبهه ملی بوده، تصمیم دا...
بی نام
هذا شقشقه هدرت.عجب ملتی هستیم ما. یک دفعه چنان جو گیر می شیم که یادمون میره کجاییم و چه کاره ایم و قرار بود کجا بریم و چی کار بکنیم. برنامه بیست و پنج ساله می نویسیم و می گیم می خواهیم ظرف این مدت به این اهداف برسیم. بعد می خندیم می گیم برنامه چیه ما همین الانش هم از بیست و پنج سال دیگه جلوییم. برای...
پیروز غفرانی
اهمیت توسعه حاشیه ساحلی دریای عمان برکسی پوشیده نیست. نگارنده در دوران کاری دیپلماتیک خود در دولت اصلاحات، بحث اهمیت بندر چابهار را در جلسات و گزارشات متعدد متذکر شده و در قالب تنظیم روابط با کشورهای شبه قاره و انعقاد یادداشت تفاهم "نقشه راه همکاری های استراتژیک ایران و هند"، روند جلب مشارکت و س...

::بخش انگلیسی

english logo copy

Thumbnail A miracle no politics and swords can performBy: Fereydoun MajlessiNowruz is not tradition! It is culture! Nowruz is drawing and painting. It is Art! Nowruz is music, freshness, youth, love, and...
Thumbnail By Henri J. Barkey, It wasn’t long ago that Turkish foreign policy was the talk of the town. Defined by the catchy phrase of “zero problems with the neighbors,” Turkey aimed to both improve...
More inenglish|section  

::معرفی کتاب

چقدر ما خوبیم

جامعه شناسی طنز
ترجمه و تالیف: ابراهیم رها

انتشارات: مروارید
1394
۹۶صفحه

انتشارات مروارید به تازگی کتابی را با عنوان «چقدر خوبیم ما» نوشته ابراهیم رها روانه بازار کتاب کرده است؛ کتابی که نویسنده‌اش متن آن را حاصل تاملات خود در نقد رفتارشناسی ایرانیان در قالب بیانی طنزآمیز عنوان کرده است.
«چقدر خوبیم ما» در برگیرنده یادداشت‌هایی از ابراهیم رهاست که همگی برای نخستین بار در این کتاب منتشر و برای این کتاب نوشته شده اند.

col

sup

sup copy