جمعه, 02 تیر 1396 |

تنوع فرهنگی برای گفت و گو و توسعه

mariam rezaeeفرهنگ مجموعه ای از باورها، ارزش ها، سنت ها، نهادها، ساختارها، الگوها و نمادهایی هستند که بعضا ریشه در تاریخ جوامع داشته و بعنوان عاملی هویت بخش برای افراد جامعه است، بطوریکه برای شناخت یک جامعه و افراد آن مطالعه فرهنگ امری ضروری است. از فرهنگ تعاریف مختلفی شده است اما آنچه در تعریف آن مهم است ارزش ها و باورها و نقش هویت بخشی آن است واین نقش است که باعث شده هر فردی نسبت به فرهنگ خود نوعی غرورداشته و در مقابل تعرض به آن مقاومت کند.

فرهنگ به رفتارهای انسان ها نسبت به جامعه خویش و سایر جوامع و افراد جهت می دهد وبه نوعی تمام حوزه های زندگی انسان از جمله هنر، موسیقی، ادبیات و افکار عمومی با فرهنگ در تعاملی دوسویه بوده و بر یکدیگر تاثیر می گذارند.

 امروزه جهانی شدن بیش از هر چیز فرهنگ ها و خرده فرهنگ ها را تحت تاثیر قرار داده است. اینکه نگاه پروژه ای به این پدیده داشته باشیم ویا برعکس، این مسئله وجود دارد که کشورهای قدرتمند تسلط اقتصادی و سیاسی خود را به تسلط فرهنگی تبدیل میکنند، تولید و پردازش اطلاعات توسط این کشورها و سعی آنها در یکسان سازی باعث به حاشیه رانده شدن فرهنگ های بومی شده است. درواقع جریان یکسویه اطلاعات و افزایش روند صدور کالاهای فرهنگی باعث شده تا این کشورها به صادرکنندگان فرهنگ و کشورهای در حال توسعه که به خصوص در صنعت رسانه جایگاهی ندارند به مصرف کنندگان فرهنگ خاص این کشورها تبدیل شوند، برای مثال امروزه با تسلط بعضی از زبان ها بسیاری از زبان ها که از مظاهر اساسی هر فرهنگی هستند به حاشیه رانده شده و یا در حال زوال هستند.

فرهنگ های مختلف و متنوعی در جهان وجود دارند اما دارندگان رسانه ها کشورهای معدودی هستند وتاثیر فرهنگ آنها بعنوان فرهنگ غالب مسئله ای اجتناب ناپذیر شده است واین درحالیست که همه ملت ها حق دارند که دارای ابزارهای لازم برای حراست از خود در مقابل نفوذ این فرهنگ ها باشند. اگرچه در طول تاریخ این تنوع فرهنگی ریشه بسیاری از جنگ های قومی، نژادی و نسل کشی ها بوده است و تعصبات قومی، نژادی را به وجود آورده اما این مسئله نمی تواند جنبه های مثبت تنوع فرهنگی و گفتگوی آنها را انکار کند.

امروزه با کوتاه شدن فاصله کشورها و پیشرفت ارتباطات و افزایش اطلاعات، وجود فرهنگ های متنوع می تواند پیام آور گفتگو و رشد صلح جهانی شود. تقویت "همبستگی" فرهنگی، زبانی و مذهبی، حفاظت واحترام به میراث سایر فرهنگ ها از دیگر تاثیرات آن است، بطوریکه این مسئله سبب رشد اقتصادی، ارتقا و تربیت اجتماع و رشد فرهنگ تساهل و مدارا نسبت به تفاوت ها می شود. اما در بسیاری از کشورها اقلیت ها معمولا تحت فشار فرهنگ مسلط هستند بنحوی که حقوق شهروندی آن ها که یکی از اصول مهم حقوق بشر است نادیده گرفته می شود. درحالیکه پذیرش تنوع فرهنگی و احترام به آن چه در بین دولت ها و چه در فضای داخلی آنها برای دولت ها توسعه و رشد را درپی خواهد داشت. یونسکو تاکنون در زمینه احترام به تنوع فرهنگی اقدامات موثری انجام داده است، اما دولت ها نیز باید در سیاست داخلی خود به این مسئله توجه کنند که لازمه این امر قائل شدن شرایط و حقوق برابر برای اقلیت های فرهنگی در حوزه آموزش و پرورش، صدا و سیما، مطبوعات و تولیدات هنری و سینمایی و. . . است. حمایت از زبان و ادبیات و سنت ها و دستاوردهای فرهنگی اقوام از جمله مسائل مهم است که اگر در برنامه ریزی دولت ها از آن غفلت شود سبب جدایی تدریجی خرده فرهنگ ها و بیزاری از فرهنگ غالب و حرکت های جدایی طلبانه می شود. نهادهای دولتی و فرهنگی می بایست براساس این تنوع شکل گرفته و تکامل بیابد اما معمولا این مسئله جزء سیاست های فراموش شده در برنامه توسعه کشورهای در حال توسعه می باشد.

غفلت دولت ها از سایر خرده فرهنگ ها و ترویج و گسترش فرهنگی خاص بر تمام بخش های جامعه علاوه بر منزوی ساختن این فرهنگ ها سبب مقاومت آنها شده چرا که این مسئله غیرقابل تردید است که بسیاری از فرهنگ ها این توانایی بالقوه را دارند که در خود بیگانه ترسی، نژادپرستی، تعصب و تبعیض را ایجاد کنند و اگر دولت ها بخواهند به ارزش ها و باورهای سایر خرده فرهنگ های خود بی اعتنا بوده و درصدد حذف آن برآیند این توانایی های بالقوه در واکنش به این سیاست "حذف تدریجی" بروز کرده و به نوعی سبب رد شناسایی دیگر فرهنگها و بخصوص هنجارها و ارزش های فرهنگ غالب این حکومت ها می شود. دولت ها باید به تنوعات که جزء اساسی و جدایی ناپذیر هر جامعه ایست توجه کنند و کثرت گرایی و درجه ای از خودگردانی را برای این خرده فرهنگ ها در نظر بگیرند.

اگربا پیشرفت ارتباطات و به خصوص فضای سایبر شکل ارتباطات تغییر کرده اما این تغییرات بجای ایجاد یک جریان یکطرفه میتواند راهی برای آشتی و گفتگوی فرهنگ ها باشد. دفاع و پاسداری از تفاوت ها و تنوعات واحترام به حقوق سایر فرهنگ ها موجب صلح جهانی و منشا نوآوری و خلاقیت و احترام به منزلت انسان و آزادی های اساسی او می شود.

بنابراین احترام به تنوع فرهنگی در روابط بین دولت ها صلح و آشتی را در پی دارد و در فضای داخلی حکومت ها نیز اگرچه در کوتاه مدت ممکن است روند توسعه را کند سازد اما در بلند مدت باعث رشد و بخصوص توسعه سیاسی و به دنبال آن پیشرفت در سایر بخش های جامعه می شود.

 

 

 

 

 


::یادداشت

خرد
آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی 3 هفته پس از کودتای 28 مرداد: ملت شاه را دوست دارد بزرگ‌ترین اشتباه مصدق عدم اطاعت از اوامر شاه بودآیت الله کاشانی روی کار آمدن دولت کودتا را «سبب مسرت» دانست و ضمن تبریک به زاهدی گفت: «جای مسرت است که دولت جناب آقای زاهدی که خود یکی از طرفداران جبهه ملی بوده، تصمیم دا...
بی نام
هذا شقشقه هدرت.عجب ملتی هستیم ما. یک دفعه چنان جو گیر می شیم که یادمون میره کجاییم و چه کاره ایم و قرار بود کجا بریم و چی کار بکنیم. برنامه بیست و پنج ساله می نویسیم و می گیم می خواهیم ظرف این مدت به این اهداف برسیم. بعد می خندیم می گیم برنامه چیه ما همین الانش هم از بیست و پنج سال دیگه جلوییم. برای...
پیروز غفرانی
اهمیت توسعه حاشیه ساحلی دریای عمان برکسی پوشیده نیست. نگارنده در دوران کاری دیپلماتیک خود در دولت اصلاحات، بحث اهمیت بندر چابهار را در جلسات و گزارشات متعدد متذکر شده و در قالب تنظیم روابط با کشورهای شبه قاره و انعقاد یادداشت تفاهم "نقشه راه همکاری های استراتژیک ایران و هند"، روند جلب مشارکت و س...

::بخش انگلیسی

english logo copy

Thumbnail A miracle no politics and swords can performBy: Fereydoun MajlessiNowruz is not tradition! It is culture! Nowruz is drawing and painting. It is Art! Nowruz is music, freshness, youth, love, and...
Thumbnail By Henri J. Barkey, It wasn’t long ago that Turkish foreign policy was the talk of the town. Defined by the catchy phrase of “zero problems with the neighbors,” Turkey aimed to both improve...
More inenglish|section  

::معرفی کتاب

چقدر ما خوبیم

جامعه شناسی طنز
ترجمه و تالیف: ابراهیم رها

انتشارات: مروارید
1394
۹۶صفحه

انتشارات مروارید به تازگی کتابی را با عنوان «چقدر خوبیم ما» نوشته ابراهیم رها روانه بازار کتاب کرده است؛ کتابی که نویسنده‌اش متن آن را حاصل تاملات خود در نقد رفتارشناسی ایرانیان در قالب بیانی طنزآمیز عنوان کرده است.
«چقدر خوبیم ما» در برگیرنده یادداشت‌هایی از ابراهیم رهاست که همگی برای نخستین بار در این کتاب منتشر و برای این کتاب نوشته شده اند.

col

sup

sup copy