دوشنبه, 05 تیر 1396 |

ارزیابی تحلیلی روابط انگلیس با جمهوری اسلامی ایران

با نگاهی به دیدار روحانی کامرون

جمهوری اسلامی ایران و انگلیس هیچگاه روابط عادی و بدور از هیاهو نداشته اند. پیشینه مناسبات سیاسی دو کشور در ذهن مردم ایران یک پیشینه مثبت و خالی از تنش نبوده است. این ذهنیت در حال حاضر همچنان در فضای سیاسی روابط دو کشور وجود دارد.

شک و تردید و بی اعتمادی به میزان زیادی در روابط دو کشور نهادینه شده و تاریخ نشان داده که همواه مسائل جانبی و وقایع اتفاقیه داخلی دو کشور توان زیادی برای متاثر کردن این مناسبات داشته اند. این در حالی است که امروزه و بخصوص بعد از ایجاد اتحادیه اروپایی از اول ژانویه 1995 نمی توان روابط کشورهای ثالث با اعضای اتحادیه اروپایی را جدا از رابطه با این مجموعه مورد بررسی قرار داد. وابستگی و تنیدگی های زیادی بین اعضا و اتحادیه اروپایی بوجود آمده است. لذا، رابطه جمهوری اسلامی ایران با کشورهای اروپایی از جمله انگلیس را باید در چارچوب رابطه کلی با اتحادیه اروپایی مورد بحث و ارزیابی قرار داد. در شرایط کنونی کشورهای عضو و اتحادیه اروپایی بعنوان یک ساختار فدرال توان تاثیرگذاری زیاد بر یکدیگر و در روابط خارجی با کشورهای ثالث دارند. در این مقاله نیز جدای از تحلیل روابط ایران با انگلیس به تحلیل روابط ایران با اتحادیه اروپایی و تاثیر متقابلی که بر یکدیگر می گذارند نیز می پردازیم.

اگرچه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران روابط دو كشور در سه دوره متفاوت به طور كامل قطع شد اما بعد از گذشت مدت زمانی و با گفتگوهایی که صورت گرفت روابط دو طرف مجددا از سر گرفته شد. این در حالی است که در طول سال‌هاي متوالی مناسبات دو كشور عمدتاً سرد و همراه با تنش‌هاي سياسي مختلفي بوده است. ارزیابی روابط دو کشور نشان می دهد این روابط به میزان زیادی متاثر از تحولات داخلي هر دو كشور و با توجه به ذهنیت تاریخی منفی که در ایران وجود دارد، قرار داشته است. این در حالی است که تغيير دولت ‌ها كه اغلب همراه با تغييراتي در سمت ‌گيري سياست خارجي‌شان بوده نیز روابط دو جانبه دو طرف را متاثر کرده است.

چالش های موجود بر سر راه روابط

امروزه بیشتر از هر زمانی تنظیم رابطه جمهوری اسلامی ایران با انگلیس و اتحادیه اروپایی به مسائل جانبی بویژه هسته ای و موضوعات حقوق بشری گره خورده و این امر بخودی خود برقراری یک رابطه عادی را دشوار ساخته است. این وضعیت در عین حال انرژی بسیار زیادی از دو طرف می برد و رسیدن به یک سطح قابل قبول از روابط که شایسته طرفین باشد را پیچیده ساخته است. از آنجایی که هر دو طرف بازیگرانی قدرتمند در منطقه خود و در عرصه جهانی هستند، لذا تنظیم روابط طرفین هم پیچیدگی و هم اهمیت لازم را دارد و بر سایر بازیگران تاثیر می گذارد. این در حالی است که روابط ایران با لندن و بروکسل در ارتباط با موضوع هسته ای، از سوی ناظران سیاسی و کشورهای مختلف دنیا با دقت و حساسیت پیگیری می شود. در شرایط کنونی که مقامات بریتانیا و اروپایی به اشکال مختلف علاقمندی و آمادگی خود برای عادیسازی روابط و آغاز دوره ای جدید از مناسبات را اعلام کرده اند، همچنان مسئله هسته ای محور اصلی مشکلات باقیمانده و در اولین پیامهای این کشورها بعد از پیروزی دکتر روحانی همچنین در دیدار اخیر دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس با دکتر روحانی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد حل و فصل قضیه هسته ای بوضوح عنوان و تاکید شده است. در این میان انگلیس نقش بسیار پررنگی دارد و در هماهنگی با آمریکا نیز عمل می کند.

مواضع انگلیس، فرانسه و آلمان در بحث هسته ای ایران، در طی سال های اخیر نشان می دهد که این سه کشور رویکرد اعمال فشار را برگزیده و هدف از این فشارها متقاعد کردن ایران برای رسیدن به یک راه حل جامع با غرب بر سر فعالیت های هسته ای حساس خود است. کاهش اعتماد در روابط طرفین به این موضع سخت اروپا و امریکا دامن زده است. باید تلاش نمود این دیوار بی اعتمادی را ترمیم نمود. اعتمادسازی یکی از مهمترین محورها در هرگونه مذاکره با غرب و اتحادیه اروپایی و انگلیس است. طرفین باید نشانه هایی از علاقمندی به اعتماد سازی را اعلام کنند و تلاش شود روی موارد مشترک و کمتر اختلاف برانگیز تکیه شود. قطعا در فضای اعتمادآمیز خیلی راحت تر می توان به تفاهم رسید. با پیروزی دکتر روحانی شرایط جدیدی بوجود آمده که باید از آن بخوبی استفاده کرد. بنظر می رسد انگلیس نیز این فضای جدید را درک کرده و بدنبال عادیسازی روابط خود با ایران است.

گفتیم که مسئله هسته اي يكي از بهانه هاي عمده انگلیس و اتحادیه اروپا براي تعليق و كاهش سطح روابط با ايران طي چند سال اخیر بوده است و در اين ميان اگر چه مقامات اروپايي به حق ايران براي داشتن فناوري صلح آميز هسته اي اذعان دارند، اما همانند آمريكا رويكرد عدم اعتماد را در اين موضوع مطرح و تكرار مي كنند. امروزه انجام گفتگو و دیپلماسی اهمیت زیادی دارد. گفتگوهای آتی طرفین باید بر اساس یک پایه متوازن و برابر باشد. زیرا به هرحال نتیجه موفق این مذاکرات برای هر یک از طرفین اهمیت ویژه و استراتژیک دارد و موضع آنرا در سطح بین الملل تقویت خواهد کرد. این امر موجب ارتقاء موقعیت ایران در معادلات منطقه ای و بین المللی و برای اتحادیه اروپائی بمنزله موفقیت در سیاست خارجی و امنیتی مشترک تلقی خواهد شد و لذا از اهمیت نمادین و فوق العاده ای برای طرفین برخوردار است.

روی کار آمدن دولت روحانی

پیروزی دکتر روحانی در یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری شرایط جدیدی را ایجاد کرده است. همگان با شگفتی از انتخابات ایران و نتیجه آن استقبال کردند. کشورهای اروپایی و انگلیس نیز از همان روز اول و به صور مختلف جهت ازسر گیری و بهبود رابطه با جمهوری اسلامی ایران اعلام آمادگی کردند. تاثیرگذاری انگلیس در چگونگی رابطه با ایران هم جنبه منفی و سلبی هم جنبه های مثبت و ایجابی دارد. مسائلی مثل سلمان رشدی، پیشنهاد گفتگوهای انتقادی که در اجلاس سران اروپایی در زمان ریاست انگلیس در دسامبر 1991 صورت گرفت و شروع گفتگوهای جامع و فراگیر بعد از تفاهم صورت گرفته در موضوع رشدی با انگلیس و آخرین مورد قطع روابط دیپلماتیک و تعطیلی سفارتخانه های دو کشور از سوی انگلیس در 10 آذر 1390 همه مواردی هستند که نه تنها در روابط دوجانبه ایران و انگلیس بلکه در روابط اتحادیه اروپایی با ایران تاثیرگذار بوده اند.

بهرحال انگلیس همواره نقش تاثیرگذار خود را چه مثبت و عمدتا منفی در روند روابط ج.ا.ایران با غرب داشته است. حتی اگر بنابدلایل تاریخی برخی مخالف عادیسازی روابط با انگلیس هستند، ولی قطعا کسی مخالف خنثی سازی نقش منفی و سلبی این کشور در تنظیم روابط ایران با کشورهای غربی و اروپایی نیست. پس باید با دیپلماسی و هنر مذاکراتی ظرفیت سلبی انگلیس را در روابط غرب با ایران که قطعا بر مناسبات دیگر قطبها و کشورهای جهان بر رابطه با ایران تاثیر گذار است را گرفت و نهایتا بسمت عادیسازی مناسبات دو کشور رفت.

این در حالی است که انگلیس در روابط فراآتلانتیکی نیز تاثیرگذار است. قطعا با توجه به روابط ویژه انگلیس با امریکا، ایالات متحده همواره از طریق لندن در جریان مذاکرات اروپایی، انتقادی و فراگیر با ایران بوده و از این راه نظرات خود را منتقل می کرده است. لذا از آنجایی که امریکا مهمترین شریک استراتژیک اتحادیه اروپایی است و توان تاثیرگذاری زیادی بر سیاست خارجی مشترک اروپایی دارد باید عامل امریکا را در مناسبات آتی ج.ا.ایران با انگلیس و اتحادیه اروپایی مد نظر داشت.

اگر بخواهیم خوشبینانه نگاه کنیم چشم انداز مثبت ایجاد شده بعد از پیروزی دکتر روحانی در انتخابات ریاست جمهوری، نشانه های کمابیش مثبتی از سوی محور فراآتلانتیک در ارتباط با ایران مشاهده می شود. گویا بسیاری جناح ها در اروپا و امریکا خود را آماده گفتمان جدیدی با دولت جدید ایران کرده اند. این امر را البته باید به فال نیک گرفت. همزمان طبیعی است که محافل تندرو اروپا و امریکا تلاش زیادی در منفی نشان دادن فضای جدید وتاکید بر اینکه چیز جدیدی در ایران اتفاق نیافتاده بعمل می آورند. دراین میان انگلیس موقعیت متفاوتی دارد. انگلیس را نمی توان با فرانسه و آلمان، ایتالیا .... مقایسه کرد. موضع انگلیس حد واسط بین موضع اتحادیه اروپایی و امریکا در برابر ایران است و در بسیاری مواقع نقش متوازن کننده در روابط دو سوی آتلانتیک را ایفا می کند.

علاقمندی انگلیس به برقراری روابط

انگلیس مایل نیست در شرایط کنونی پای خود را پس بکشد و در برابر چشم انداز یک توافق احتمالی بین ایران و گروه 1+5 عقب بماند. بنابراین لندن مایل نیست همه پلها را پشت سر خود خراب بجای بگذارد. انگلیس بطور سنتی دارای یک سیاست خارجی و دیپلماسی خاورمیانه ای و بخصوص در ارتباط با کشورهای حساس و کلیدی منطقه از جمله در رابطه با ایران است. بنابراین منطقی است که انگلیس علافمند به بهبود روابط با ایران باشد تا در چشم انداز یک تغییر و تحول در رابطه ایران با غرب بتواند موقعیت خود را حفظ کرده و توان تاثیرگذار یخود را داشته باشد. مقامات انگلیس طی چند هفته اخیر بدفعات خواست خود برای عادیسازی روابط با ایران را اعلام کرده اند.

در میان شخصیت های سیاسی انگلیس همچنین جک استراو وزیر امور خارجه پیشین انگلیس طی اظهاراتی نسبت به بهبود روابط با ایران ابراز امیدواری کرده و حتی خواستار بازگشایی سفارتخانه‌های دو کشور شده است. استراو در حال حاضر نماینده مجلس عوام انگلیس و از مسوولان گروه دوستی پارلمانی انگلیس و ایران است.وی با اشاره به گفتگوهای قبلی درباره برنامه هسته‌یی با ایران و دیدارها و مذاکرات متعدد با دکتر روحانی در مقام مذاکره کننده ارشد هسته‌ ای گفته است که "اگر ما توانسته بودیم با دکتر روحانی و آقای خاتمی بهتوافقی آبرومندانه برسیم، ایران با این مشکلاتی که در هشت سال اخیر گرفتارآن‌ها بوده، مواجه نمی‌شد."

با توجه به سیاست خارجی انگلیس و تحولاتی که طی ماه های اخیر در منطقع خاورمیانه رخ داده است بنظر می رسد لندن رابطه با ایران را در چارچوب یک سیاست جدید منطقه ای می بیند. سیاستی که گویای تعییراتی در دیپلماسی منطقه ای این کشور است. منطقه طی چند ماه اخیر درگیر حوادث جدید و خطرناکی بوده است. تحولات اخیر در عراق و قدرت گرفتن گروه تروریستی تکفیری داعش، تحولات جدید در سوریه و قدرت گرفتن مجدد دولت بشار اسد، رفتارهای بسیار وحشیانه گروه های افراطی و تفکیری در سوریه و تقریبا در تمامی کشورهای عربی خاورمیانه که موجب هراس و نگرانی کشورهای اروپایی شده، مسائلی است که شرایط جدیدی را پیش پای انگلیس و کشورهای اروپایی می گذارد و در این میان قطعا ایران جایگاه ویژه ای خواهد داشت که نمی توان بسادگی از آن گذشت.

بنظر می رسد انگلیس بهمراه سایر شرکای اروپایی خود را برای شرایط جدید همکاری با ایران آماده می کنند و مایل هستند دوره سرد کنونی را پشت سر بگذارند. روابط ایران با اتحادیه اروپایی در حال حاضر در پائین ترین سطح خود طی سالهای اخیر قرار داشته و این وضعیت فریز شده در تمامی سطوح سیاسی، اقتصادی - تجاری .... دیده می شود. انگلیس در سردی و رکود این روابط نقش زیادی داشته است. درحال حاضر شرایط تعییر کرده است. انگلیس مایل نیست در این فضای سیاسی جدید که در ایران و منطقه رخ داده غایب عرصه دیپلماسی و رفت و آمدهای دیپلماتیک باشد. بنظر می رسد روابط ایران و انگلیس طی ماه های آینده از وضعیت فریز و رکود کنونی خارج می شود. انگلیس بعد از قطع روابط سیاسی و دیپلماتیک با ایران و بستن سفارتخانه ها در آذر ماه 1390 بدنبال بازسازی مناسبات خود با ج.ا.ایران است. لندن بدنبال سیاست ایجابی در روابط با ایران است و این امر می تواند دارای جنبه های مثبتی در مناسبات این کشور و همچنین اتحادیه اروپایی با ایران باشد. آینده مناسبات ایران و انگلیس احیانا همراه با تحولات جدید و مثبتی خواهد بود. تحولات آینده چشم انداز جدیدی را پیش ما می گشاید.

دیدار روحانی کامرون

دیدار حسن روحانی و دیوید کامرون رئیس‌جمهور ایران و نخست‌وزیر بریتانیا در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با توجه به نقش و جایگاه هر دو کشور در مناطق خودشان حائز اهمیت است. نقش ایران در منطقه خاورمیانه و خلیج‌فارس و نقش بریتانیا در قاره و اتحادیه اروپا و سازمان پيمان آتلانتيك شمالي، ناتو، بسیار پررنگ است. بنابراین، نقش این دو کشور اهمیت دیدار روحانی و کامرون را نشان می دهد. از دیگر سو، این دیدار میتوانست با نتایج بهتری همراه باشد. به‌خصوص که پیشینه تاریخی روابط تهران-لندن همواره با شک و تردید و فراز ونشیب همراه بوده است. بریتانیا در افکار عمومی ایران سابقه خوبی ندارد و به دلیل مسائل گذشته، همواره از سوی مردم و مسوولان ایرانی با احتیاط به آن نگاه میشده است. از طرف دیگر این کشور یکی از 5 عضو دائم شورای امنیت، دارای قدرت هسته‌ای و یک کشور پرنفوذ در مثلث قدرت اتحادیه اروپا است، در عین حال در ناتو نیز جایگاه برجسته‌ای دارد. جمهوری اسلامی ایران نیز به‌عنوان یکی از قدرتمندترین، باثبات‌ترین و مهم‌ترین کشورهای منطقه مطرح و برای کشورهای اروپایی از جایگاه برجستهای برخوردار است.

پس از تحولات عراق و پیشرفت نیروهای داعش، نخست‌وزیر بریتانیا خواستار رایزنی با ایران به‌عنوان یکی از کشورهای قدرتمند منطقهای شد که این درخواست از جانب سایر کشورهای اروپایی مانند فرانسه نیز مورد تاکید قرار گرفت. همچنین پیش‌تر، این درخواست همکاری، از طرف وزرای خارجه اتحادیه اروپا نیز مطرح شده بود. از دیگر سو، بریتانیا چه در سال‌هاي گذشته و در چهارچوب تروئیکای اروپایی و چه درحال حاضر در چارچوب گروه 1+5 در مذکرات هستهای حضور دارد و از نقش مهمی برخوردار است. جدا از این باتوجه به نزدیکی روابط بریتانیا و آمریکا و تعاملات گسترده فراآتلانتیک بین لندن و واشنگتن، این کشور میتواند نقش مهمی در این چارچوب داشته باشد؛ یعنی میتواند زمینه‌ساز بهبود روابط ایران و آمریکا شود. باید مدنظر داشت که بریتانیا در پرونده هستهای ایران جایگاه مهمی دارد؛ حتی پیش‌تر که ایران با سه کشور اروپایی مذاکره می‌کرد، لندن نقش واسطه بین اروپا و آمریکا داشت. درواقع بعد از جنگ جهانی دوم، همواره روابط ویژه و استراتژیک بین لندن و واشنگتن وجود داشته است که امروز نیز به اشکال مختلف دیده میشود.

از دیگر سو، روابط دوجانبه بریتانیا و ایران طی سالهای اخیر با فرازونشیب‌های بسیاری همراه بود تا جایی که سفارتخانه‌های دو کشور تعطیل شد اما چند ماه پیش طرفین توافق کردند کارداران غیرمقیمشان را تعیین کنند تا مقدمه‌ای باشد برای عادی‌سازی و بهبود روابط دیپلماتیک دو طرف. با توجه به نقش مهمی که بریتانیا در اتحادیه اروپا دارد، اکنون بهبود مناسبات بریتانیا با ایران در روابط دیگر کشورهای اروپایی با تهران نیز اثرگذار خواهد بود؛ درواقع لندن می‌تواند نقش مثبت یا منفی در روابط ایران با کشورهای اروپایی ایجاد کند که به نظر می‌رسد اکنون چشم‌انداز مثبتی حاکم باشد.

دیدار دکتر روحانی رئیس جمهور و دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس، در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد با حاشیه های زیادی همراه شد. در این دیدار طرفین در خصوص موضوع هسته ای ایران، خطر تروریسم در سوریه و عراق و مناسبات دو جانبه به بحث و تبادل نظر پرداختند.دکتر روحانی با اشاره به مذاکرات مفصل ایران و 1+5 در خصوص موضوع هسته ای گفت: ما در ایران اراده جدی برای به نتیجه رسیدن مذاکرات به شکل جامع داریم و در پی فعالیت های صلح آمیز هسته ای در چارچوبNPT هستیم.ایران همواره همکاری شفافی با آژانس بین المللی انرژی اتمی داشته و گزارش های بازرسان آژانس نشان می دهد که فعالیت های ایران هیچ گاه انحراف نداشته است.امیدواریم با اراده کشورهای مذاکره کننده دستیابی به توافق جامع محقق شود زیرا هیچ راهی برای حل و فصل مسئله جز تفاهم وجود ندارد، راه تحریم نه تنها ثمری نداشت بلکه به ضرر همه طرفین بود. پایان تحریم و آغاز توافق می تواند به روابط گسترده و پایدار میان طرفین کمک کند.اگر 1+5 انعطاف لازم را داشته باشد در مدت معقول، توافق در دسترس ماست، از فواید آن بنای اعتماد است که می تواند مبنای توسعه همکاری ها در سایر حوزه ها باشد.

روحانی با اشاره به تحولات منطقه، بی ثباتی و نا امنی را ناشی از توحش این گروه های تروریستی دانست و با اشاره به ضرورت خشکاندن ریشه های فعالیت تروریست ها گفت: باید بپذیریم که فعالیت تروریست ها به نفع کسی نیست و تروریسم ابزار مناسبی برای رسیدن به منافع نمی باشد و اگر کسی در این جهت حرکت کند خودش نیز در امان نخواهد بود.ما برای مبارزه با تروریسم نیازمند همکاری و همفکری هستیم. باید تروریست ها تعقیب و فعالیت هایشان رصد شود و با کشورهایی که به آنها کمک های مالی و تسلیحاتی می کنند برخورد صورت گیرد.

دیوید کامرون نیز در این دیدار با اشاره به اختلاف نظرهای ایران و انگلستان در سال های اخیر، فرصت برای بازسازی روابط دو جانبه ایران و غرب را مهم دانست و گفت: ظرفیت های زیادی در حوزه اقتصاد و موضوعات علمی برای همکاری و گفت و گو میان دو کشور وجود دارد.ایران همانند همه کشورها حق برخورداری از انرژی صلح آمیز هسته ای را دارد، اراده جدی ایران برای دستیابی به توافق جامع هسته ای را مثبت خواند و دیدگاه های کشورش در خصوص برخی موارد فی مابین و منطقه ای را بیان کرد.وی در بخش دیگر سخنانش از کمک ایران به استقرار دولت جدید عراق قدردانی کرد.

اما چیزی که بر خلاف روند رو به رشد روابط دو کشور طی یکسال اخیر بود، سخنان ایشان بعد از این دیدار بود. اظهارات دیوید کامرون نخست وزیر محافظه کار انگلیس در نطق ارائه شده در مجمع عمومی سازمان ملل در خصوص مسائل جمهوری اسلامی ایران شگفتی همگان را برانگیخت. بخصوص اینکه این اظهارات ساعتی بعد از دیدار ایشان با دکتر روحانی صورت گرفت. دیداری که برای اولین بار بعد از 35 سال که از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران می گذرد بین روسای دو دولت صورت گرفت. شاید برخی ملاحظات داخلی انگلیس و نشان دادن ژستی محکم و انتقادی در برابر رئیس جمهور ایران مورد نظر طرف انگلیسی بوده و از این منظر ایشان می خواسته موقعیت داخلی خود را تقویت کند که البته تحلیلی درستی نبوده و ایشان باید فرصت تعامل و رایزنی با منتخب جمهوری اسلامی ایران را بیشتر از اینها مغتنم می شمرد. از طرفی طبیعی است که بسیاری از کشورها و جناح های مختلف قدرت در غرب و در منطقه از جمله برخی کشورهای عربی و یا اسرائیل و یا نئوکانها در امریکا از این اظهارات نخست وزیر انگلیس بسیار خوشحال شده اند. زیرا این کشورها به هیچوجه علاقمند به بهبود روابط غرب و کشورهای اروپایی با ایران نیستند. این در حالی است که دیپلماسی و تنظیم روابط خارجی با کشورهای مهم و تاثیرگذار دنیا از جمله جمهوری اسلامی ایران بستری مناسب برای خوشآمدگویی و خوشایند دیگر کشورها نیست. در دیپلماسی همیشه فرصت های خوب پیش نمی آید و مهمتر اینکه نباید فرصت های پیش آمده را از دست داد. نخست وزیر انگلیس فرصت تعامل سازنده با جمهوری اسلامی ایران در این مقطع زمانی را در نیویورک از دست داد. البته باید منتظر تحولات آینده در روابط بود.

 

مهر ماه 1393

*استاد دانشگاه، پژوهشگر ارشد مطالعات اروپا

 

نتامن


::یادداشت

خرد
آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی 3 هفته پس از کودتای 28 مرداد: ملت شاه را دوست دارد بزرگ‌ترین اشتباه مصدق عدم اطاعت از اوامر شاه بودآیت الله کاشانی روی کار آمدن دولت کودتا را «سبب مسرت» دانست و ضمن تبریک به زاهدی گفت: «جای مسرت است که دولت جناب آقای زاهدی که خود یکی از طرفداران جبهه ملی بوده، تصمیم دا...
بی نام
هذا شقشقه هدرت.عجب ملتی هستیم ما. یک دفعه چنان جو گیر می شیم که یادمون میره کجاییم و چه کاره ایم و قرار بود کجا بریم و چی کار بکنیم. برنامه بیست و پنج ساله می نویسیم و می گیم می خواهیم ظرف این مدت به این اهداف برسیم. بعد می خندیم می گیم برنامه چیه ما همین الانش هم از بیست و پنج سال دیگه جلوییم. برای...
پیروز غفرانی
اهمیت توسعه حاشیه ساحلی دریای عمان برکسی پوشیده نیست. نگارنده در دوران کاری دیپلماتیک خود در دولت اصلاحات، بحث اهمیت بندر چابهار را در جلسات و گزارشات متعدد متذکر شده و در قالب تنظیم روابط با کشورهای شبه قاره و انعقاد یادداشت تفاهم "نقشه راه همکاری های استراتژیک ایران و هند"، روند جلب مشارکت و س...

::بخش انگلیسی

english logo copy

Thumbnail A miracle no politics and swords can performBy: Fereydoun MajlessiNowruz is not tradition! It is culture! Nowruz is drawing and painting. It is Art! Nowruz is music, freshness, youth, love, and...
Thumbnail By Henri J. Barkey, It wasn’t long ago that Turkish foreign policy was the talk of the town. Defined by the catchy phrase of “zero problems with the neighbors,” Turkey aimed to both improve...
More inenglish|section  

col

sup

sup copy